پوکی استخوان یک بیماری متابولیک استخوان است که با کاهش تراکم معدنی استخوان و افزایش خطر شکستگی همراه است و تأثیرات قابل توجه بر سلامت داشته و با پیامدهای اقتصادی-اجتماعی همراه است. شاخص های تری گلیسیرید-گلوکز ]تری گلیسیرید-گلوکز( TyG)، تری گلیسیرید-گلوکز-نمایۀ توده بدنی (TyG-BMI  (، تری گلیسیرید-گلوکز-دور کمر (TyG-WC)، تری گلیسیرید-گلوکز-دورکمر به قد (TyG-WHtR)[ به عنوان نشانگرهای جایگزین و کم هزینه برای ارزیابی مقاومت به انسولین شناخته شده و می توانند در ارزیابی سلامت استخوان و پیش بینی خطر پوکی استخوان و شکستگی مؤثر باشند. هر چند طبق شواهد موجود ارتباط این شاخص ها با سلامت استخوان می تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی نظیر جنسیت، سن، چاقی و مشکلات متابولیک تغییر کند. همچنین شواهدی از ارتباط غیرخطی بین این شاخص ها و تراکم استخوان وجود دارد که پس از رسیدن به آستانه ای خاص تأثیر مثبت آنها کم رنگ یا معکوس می شود. این شاخص ها می توانند به عنوان نشانگرهای جایگزین و مقرون به صرفه برای ارزیابی سلامت استخوان و شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر پوکی استخوان و شکستگی استخوان باشند. با این وجود همچنان نیاز به تحقیقات طولی بیشتر برای تأیید این نتایج در جمعیت های مختلف و تعیین سازِکار های مؤثر وجود دارد. هدف از این مطالعۀ مروری، بررسی نتایج شواهد موجود بین شاخص های تری گلیسیرید-گلوکز و سلامت استخوان بود.

زمینه و هدف: سلامت سیستم اسکلتی بدن تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و محیطی مانند تغذیه، خواب و فعالیت بدنی قرار دارد. فعالیت بدنی بر توده استخوانی تأثیر می گذارد و حداکثر تراکم مواد معدنی استخوان (BMD) در دوران نوجوانی حاصل می شود. این عامل ممکن است مهمترین فاکتور در پیشگیری از پوکی استخوان در سنین بالاتر باشد. بنابراین، هدف این مطالعه مروری، بررسی تأثیر تمرینات پلایومتریک بر سلامت استخوان است. روش ها: این مطالعه یک مرور روایتی است. اعتبار پژوهش با جستجو مطالعات مرتبط چاپ ­شده در بانک های اطلاعاتی Google Scholar، Science Direct، Scopus، PubMed و Magiran در محدوده زمانی سال های 2000 تا 2024 تعیین شد. از کلید واژه های bone mineral density، plyometric training، bone health و معادل فارسی آن ها (تراکم معدنی استخوان، تمرینات پلایومتریک و سلامت استخوان) و ترکیبی از آن ها بر اساس سرعنوان های عناوین پزشکی (Mesh) استفاده گردید و بررسی نهایی روی 35 مقاله با ارتباط مستقیم صورت پذیرفت. یافته ها: با بررسی عملکرد استخوان به دنبال اجرا این تمرینات در مطالعات مختلف، اطلاعات متفاوتی برای مکانیسم تقویت استخوان عنوان شده است. به نظر می رسد تمرینات پلایومتریک روشی ایمن و کارآمد جهت افزایش BMD در افراد در دامنه سنی مختلف است. نتایج پژوهش ها نشان داد این تمرینات بر افزایش مواد معدنی استخوان و بهبود تراکم مواد استخوان های بدن تاثیر قابل توجهی دارد. به نظر می رسد شدت و نوع تمرین ورزشی، بیشترین تاثیرگذاری را بر سیستم استخوانی داشته و این اثر تا ماه ها پس از اتمام مداخله باقی می ماند. نتیجه گیری: تمرینات پلایومتریک می توانند به عنوان راهبرد تمرینی موثر جهت سلامت سیستم استخوان بندی افراد سالم به کار گرفته شوند.

پوکی استخوان بیماری شایع روبه افزایشی است که سبک زندگی، نقش مهمی در ابتلا به آن دارد؛ اما قابل پیشگیری است. ساده ترین راه مقابله با پوکی استخوان، آموزش رفتارهای پیشگیری کننده به ویژه رفتارهای تغذیه ای در سنین نوجوانی است.این مطالعه با هدف تاثیر آموزش بهداشت بر ارتقای رفتارهای تغذیه ای پیشگیری کننده از پوکی استخوان در نوجوانان دختر شهر چابهار انجام گردیده است. این مطالعه نیمه تجربی (نوع قبل و بعد) روی دو گروه 45 نفری (آزمون و شاهد) از دانش آموزان دختر مقطع دوم راهنمایی چابهار در سال 92-1391 انجام شد.ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق ساخته و پرسشنامه FFQ (چک لیست استاندارد بسامد خوراک کیفی 31 گویه) بود. داده ها توسط پرسشنامه در سه زمان قبل، بلافاصله و 3 ماه بعد از مداخله آموزشی (در خصوص پرسشنامه FFQ داده ها در دو زمان قبل و 3 ماه بعد) جمع آوری گردید. بعد از انجام پیش آزمون، مداخله آموزشی طی 4 جلسه در مدت زمان 10 روز برای گروه آزمون انجام گرفت. اطلاعات با نرم افزار SPSS و با استفاده از آزمون های آماری مناسب مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.قبل از مداخله تفاوت معنی دار بین میانگین نمرات متغیرهای اصلی مطالعه در دو گروه مشاهده نشد (P>0.05). بعد از مداخله تفاوت معنی دار در میانگین نمرات آگاهی، نگرش، قصد رفتاری و رفتارهای مستعدکننده بین دو گروه آزمون و شاهد مشاهده شد (P<0.001). به رغم افزایش در میزان رفتارهای پیشگیری کننده، تفاوت معنی دار، قبل و بعد از مداخله در این خصوص ایجاد نشد (P=0.057)، اگرچه در مقایسه با گروه شاهد، معنی دار بود.نتایج این مطالعه تاثیر مثبتی روی الگوی تغذیه دانش آموزان به منظور پیشگیری از پوکی استخوان داشته و مداخله در افزایش و بهبود میزان آگاهی، نگرش، قصد رفتاری و رفتارهای تغذیه ای دانش آموزان موثر بوده است.

زنده مانده در بیماری که به دلیل متاستاز استخوان شکستگی پاتولوژیک پیدا می کند.این چنین شکستگی برای بسیاری نشان انتهای بیماری و زندگی است. در این نوع شکستگی، به دنبال عمل جراحی و یا به دنبال فلج حاصل از این گونه شکستگی نیمی از بیماران فوت می کنند و تنها معدودی 2 تا 3 سال زنده می مانند. جالب توجه است که «میزان زنده ماندن» بدنبال جراحی برای چنین شکستگی با «زمان زندگانی» برای کسانی که به دلیل دردهای استخوانی پرتودرمانی دریافت می کنند، مشابه است. در بررسی عوامل پیش بینی کننده در مورد «زمان زندگانی» در مطالعه گروه سارکومای اسکاندیناوی و در کسانی که به علت شکستگی استابولوم یا استخوان های بلند تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند، مواردی که پیش آگهی «زنده ماندن» را پایین می آورند عبارت بودند از: شکستگی در استخوان معیوب، متاستاز به احشا، همگلوبین کمتر از 7 و سرطان ریه؛ لیکن میلوما اثر مثبت داشت ...

مقدمه: پوکی استخوان شایع ترین بیماری بافت استخوان در انسان می باشد که زمینه ساز بروز شکستگی های استخوانی می باشد. بر اساس شواهد، ترکیبی از عوامل ژنتیک و محیطی، همچون اختلالات هورمونی، سوء تغذیه، عوامل التهابی، داروها و بی تحرکی با ایجاد و پیشرفت این بیماری ارتباط دارند. هدف مطالعه حاضر، مروری بر اثرات آندروژن ها و برخی بیماری های غدد درون ریز؛ که با افزایش در مقادیر آندروژن همراه هستند، بر روی سلامت استخوان می باشد. پایگاه های اطلاعاتی؛ شامل پاب مد و اسکوپوس، با استفاده از این جستار برای بازیابی مقالات مرتبط جستجو شدند: ("polycystic ovary syndrome" OR PCOS OR "cushing syndrome" OR "congenital adrenal hyperplasia "OR CAH) AND (Bone OR fracture OR osteoporosis OR osteopenia) آندروژن ها برای رشد و حفظ توده استخوان ضروری می باشند. علی رغم اثرات مثبت آندروژن ها بر روی استخوان، در افراد مبتلا به بیماری های غدد درون ریز که با مقادیر مازاد آندروژن مواجه هستند، از جمله سندرم تخمدان پلی کیستیک، هیپرپلازی مادرزادی آدرنال و سندرم کوشینگ، کاهش در تراکم معدنی استخوان، پوکی استخوان و افزایش خطر شکستگی ها گزارش شده اند. کاهش کیفیت استخوان در این بیماران می تواند به علت عوامل دیگر همراه شده، از جمله مقاومت به انسولین، چاقی، افزایش فاکتورهای التهابی، اختلال در میکروبیوم روده، مصرف گلوکوکورتیکوییدها و افزایش سطوح کورتیزول رخ دهد. علاوه بر این، مواجهه طولانی مدت با مقادیری بیش از غلظت فیزیولوژیک آندروژن ها، ممکن است با عوارض جانبی نامطلوبی برای سلامت استخوان در این بیماران، همراه باشد. بنابراین لازم است سلامت استخوان در این بیماران به دقت بررسی و اقدامات پیشگیرانه و یا درمانی جهت پوکی استخوان و شکستگی ها انجام شود.

زمینه و هدف: یکی از مهم ترین جوانب تغییر در عادات غذایی مصرف بیش از حد غذاهای سرشار از نمک می باشد. در مورد تاثیرات سدیم بر متابولیسم استخوان نتایج مطالعات متناقض است و پاسخ قطعی به این سوال که آیا رژیم محدود در سدیم می تواند با کاهش بروز پوکی استخوان همراه باشد وجود ندارد. آنچه ضرورت طراحی این مطالعه را بیش از پیش تقویت می کند عدم وجود یافته هایی با رویکرد بررسی تاثیرات سدیم بر استخوان در ایران می باشد. روش کار: مطالعه حاضر، یک بررسی مقطعی بر روی 185 کارمند زن بازنشسته آموزش و پرورش در سنین 45 تا 70 سال است. میزان دریافت سدیم در قالب دو یادآمد 24 ساعته خوراک و یک نمونه ادرار 12 ساعته مورد ارزیابی قرار گرفت. به منظور بررسی سلامت استخوان شاخص ORAI برای هر فرد محاسبه گردید. سطوح کلسیم، فسفر، پتاسیم و سدیم در ادرار و میزان ویتامین D و PTH در نمونه سرم مورد اندازه گیری قرار گرفت. به منظور بررسی ارتباط سدیم با شاخص های آزمایشگاهی از آزمون ANOVA استفاده گردید. یافته ها: با افزایش میزان سدیم ادرار، میزان دفع کلسیم و پتاسیم ادراری افزایش نشان داد به ترتیب (0.003=p) و (0.001>p). تغیرات میزان سدیم ادراری در افراد حاضر دو گروه ORAI (دسته بندی بر اساس امتیاز) معنادار نبود (0.933=p). نتیجه گیری: در این مطالعه افزایش دریافت سدیم علی رغم این که افزایش میزان دفع کلسیم و پتاسیم ادراری را به همراه دارد، اما ارتباطی را با شاخص ORAI نشان نمی دهد.

زمینه و هدف: تعطیلی مراکز ورزشی در دوران پاندمی کووید 19 زنان را پیش از پیش در معرض بیماری استئوپروزیس قرار داد. هدف از پژوهش حاضر اثربخشی 24 هفته تمرینات مقاومتی با نظارت آنلاین به همراه پیامک های آموزشی بر شاخص های سلامت استخوان و رفتارهای پیشگیرانه از پوکی استخوان در زنان یائسه مبتلا به استئوپنیا در دوران کرونا بود.روش بررسی: در این کارآزمایی بالینی، 20 زن یائسه مبتلا به استئوپنیا با میانگین سنی (3/46±52)، با استفاده از دستگاه DXA، تست سنجش تراکم استخوان انجام دادند و پرسشنامه الگوی اعتقاد بهداشتی را تکمیل نمودند. سپس به طور تصادفی در دو گروه 10 نفره قرار گرفتند. گروه تجربی به مدت 6 ماه تمرینات مقاومتی به صورت آنلاین انجام داد و پیامک های آموزشی مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی دریافت می نمود و گروه کنترل بدون مداخله به زندگی عادی خود ادمه داد.یافته ها: نتایج تحقیق نشان داد که طی 6 ماه تمرین مقاومتی گروه تجربی افزایش معنی داری در تراکم معدنی استخوان ران و ناحیه مهره های کمری، محتوی معدنی استخوان ران و ناحیه مهره های کمری، نمره T استخوان ران و ناحیه مهره های کمری و نمره Z استخوان ران  و ناحیه مهره های کمری نسبت به گروه کنترل داشت(0/005>p). پیامک های آموزشی سبب افزایش میانگین نمرات در سازه حساسیت درک شده، شدت درک شده، منافع درک شده، موانع درک شده، خودکارآمدی، در گروه تجربی شد (0/05>p).نتیجه گیری: با توجه به اثربخشی تمرینات مقاومتی و پیامک های آموزشی بر شاخص استخوان و رفتارهای پیشگیرانه از پوکی استخوان، این نوع مداخله راهبردی موثر برای پیشگیری از بروزاستئوپروزیس در زنان مستعد این بیماری است.

مقاله مروریمقدمه: کاهش باروری و به دنبال آن افزایش سالمندی جمعیت، از بحران های جمعیتی است. برنامه ی باروری سالم، با هدف افزایش میزان باروری کلی به بالاتر از حد جایگزینی از برنامه های وزارت بهداشت است. از آن جایی که حفظ و پایداری محیط زیست از عوامل تأثیرگذار بر میزان باروری است. این مطالعه ی مروری با هدف بررسی باروری سالم و پایداری محیط زیست طراحی شد.روش ها: در این مرور نقل قولی، در پایگاه داده های الکترونیکی Web of Science, Scopus, PubMed, Science Direct, SID, Magiran and IranMedex، مقالات مرتبط با باروری سالم و محیط زیست، بدون محدودیت زبانی بین سال های 2000 تا 2023 مورد بررسی قرار گرفتند. مطالعات توصیفی بر اساس چک لیست STROBE، کیفیت سنجی شدند. بعد از بررسی دقیق مطالعات، محتوای مقالات در سه حوزه دسته بندی شدند.یافته ها: تأثیرات ناپایداری محیط زیست بر باروری را می توان در سه دسته پیامد تقسیم نمود که شامل «ناباروری زنان»، «ناباروری مردان» و «کاهش موفقیت روش های کمک باروری» است.نتیجه گیری: ناپایداری محیط زیست با آلاینده هایی که از طریق هوا، آب و خاک به سیستم گوارش و تنفس انسان ها تحمیل می کند، می تواند باروری سالم را تحت تأثیر قرار داده و کاهش نرخ فرزندآوری را تشدید کند. بنابراین تمرکز متخصصان سلامت باروری و سیاست گذاران امر سلامت و جمعیت در جهت افزایش آموزش و آگاهی رسانی جامعه از عوامل خطر محیطی ضروری به نظر می رسد.

اهداف: بیماران مبتلا به سرطان های خون، پس از پیوند مغز استخوان، با مشکلات عدیده ای مواجه می شوند که بر خودکارآمدی آنها در مراقبت از خود تاثیر منفی می گذارد. مطالعه حاضر با هدف «تعیین تاثیر استراتژی های ارتقای سلامت بر خودکارآمدی بیماران تحت عمل پیوند مغز استخوان در مراقبت از خود» انجام شد.روش ها: این مطالعه نیمه تجربی قبل و بعد در بیماران کاندید پیوند مغز استخوان در بیمارستان شریعتی شهر تهران در سال 1388 انجام شد. شصت بیمار به صورت تصادفی به دو گروه سی نفره آزمون و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمون، آموزش در مورد استراتژی های ارتقای سلامت را دریافت کردند و با گروه کنترل، مطابق با روتین بخش رفتار شد. سپس خودکارآمدی دو گروه قبل و سی روز بعد از مداخله مقایسه شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون های تی زوج، تی مستقل، تحلیل کواریانس و کای اسکوار در نرم افزار SPSS11.5 انجام شد.یافته ها: اختلاف معنی داری بین متغیرهای دموگرافیک دو گروه مشاهده نشد. میزان خودکارآمدی گروه آزمون در مقیاس کلی و ابعاد سازگاری، تصمیم گیری و کاهش استرس نسبت به گروه شاهد و همچنین نسبت به خودشان قبل از آموزش، افزایش یافت (p<0.001). تفاوت نمرات خودکارآمدی در همه ابعاد نسبت به قبل از مداخله از لحاظ آماری معنی دار بود (p<0.05).نتیجه گیری: آموزش استراتژی های ارتقای سلامت به بیماران پیوند مغز استخوان، می تواند سبب افزایش اطمینان این بیماران در انجام مراقبت از خود در فرایند درمان شود که در نهایت بقای بیشتر به همراه کیفیت زندگی بالاتری را در این بیماران در پی خواهد داشت.